بابا صفرى
235
اردبيل در گذرگاه تاريخ ( فارسى )
تاريخ 1307 به چشم مىخورد كه گويا مربوط به تعمير بقعه در عهد ناصر الدينشاه قاجار است . از وضع شاهنشين چنين پيداست كه اين محوطه در عهد سيد صدر الدين موسى و هنگام احداث گنبد بر آرامگاه شيخ صفى الدين ساخته شده و در آن عهد بمنزلهء رواقى بر آن مزار بوده است ولى بعد كه در عهد شاه طهماسب اقدام باحداث رواق بزرگ فعلى شده اين شاهنشين را بوضعيكه امروز مشاهده مىشود بر آن مربوط ساختهاند . مؤلف تاريخ صنايع ايران هم بدين موضوع اشاره كرده نوشته است « از ابنيهء مهم زمان اين سلطان ( يعنى شاه طهماسب ) كه تاكنون برپا مىباشد مقبرهء جدش شيخ صفى الدين در اردبيل است . اگرچه سابقا بناهائى در آنجا بود ولى شاه طهماسب آنها را تكميل و بهم مربوط نمود و تالارى براى عبادت ساخت كه به برج مقبرهء شيخ صفى مربوط مىباشد و نيز حياط جلوى آن را » . « 1 » اين نويسنده در جاى ديگر كتاب از قسمتهاى ديگر اين بنا ياد مىكند و مينويسد « راهروى كوچكى در سمت چپ بنا ساخته شده كه از آن به تالار عبادت « 2 » وارد ميشوند . اين تالار در نقرهء مشبكى دارد و قالى معروف اردبيل آن را مفروش ميكرد . در طرفين اين طالار طاقنماهائى است مانند لژ نمايشگاه . در طرف ديگر اين تالار شبكهء طلائى است كه باطاق كوچكى « 3 » مربوط مىباشد و از آن به برج مقبرهء شيخ صفى وارد ميشوند . در طرف چپ برج ديگرى است كه مقبرهء شاه اسماعيل مىباشد و صندوق زيباى آن از چوب تيره رنگى تراشيده شده و با عاج و مرواريد زينت يافته است » . مقبرهء شيخ صفى الدين : قبر شيخ صفى الدين در وسط محوطهاى قرار دارد كه در پائين به صورت هشت ضلعى منظمى است و تقريبا 6 متر قطر آنست . ديوارهاى آن از داخل با تختههاى زيبائى ببلندى قامت انسان و به شكل سادهاى پوشيده شده است ولى بالاتر از آنها ، كه شايد بارتفاع پانزده متر باشد ،
--> ( 1 ) - تاريخ صنايع ايران . دكتر كريستى ويلسن . ترجمهء فريار . تهران 1938 ص 202 . ( 2 ) - مقصود رواق بقعه است . ( 3 ) - مراد از اين اطاق كوچك همان شاهنشين است .